مصرف برخی داروها بعد از جراحی برای کاهش درد، تورم و پیشگیری از عفونت ضروری است که معمولا آنتیبیوتیک، مسکن، و داروهای ضد التهاب توسط جراح تجویز میشود و رعایت دقیق دستور دارویی نقش مهمی در بهبود سریعتر و جلوگیری از عوارض احتمالی دارد، میدانید مصرف چه داروهایی بعد از عمل بینی ممنوع است و چرا نباید خودسرانه دارویی مصرف کرد؟
علت مصرف دارو بعد از جراحی بینی
مصرف دارو پس از جراحی بینی به دلایل مختلفی انجام میشود، اولا برای کاهش درد و ناراحتی ناشی از عمل، داروهای مسکن تجویز میشوند و ثانیا برای پیشگیری از عفونت، آنتیبیوتیکها مصرف میشوند تا از ورود باکتریها به محل جراحی جلوگیری شود، همچنین داروهای ضد التهاب به کاهش تورم و کبودی کمک میکنند و گاهی داروهای ضد حساسیت یا شستوشوهای مخصوص بینی نیز برای کمک به بهبود تنفس و پاکسازی تجویز میگردند، مصرف دقیق این داروها روند بهبودی را تسریع کرده و احتمال بروز عوارض را به حداقل میرساند.
چه داروهایی بعد از عمل بینی باید مصرف کرد؟
مصرف داروهای مشخصی برای تسریع روند بهبودی، کاهش عوارض، و جلوگیری از عفونت بعد از عمل الزامی است، در ادامه داروهای رایج به طور کامل توضیح داده شدهاند:
آنتیبیوتیکها
برای پیشگیری از عفونتهای باکتریایی در ناحیه جراحی استفاده میشوند که از جمله این داروها میتوان به سفالکسین، آموکسیسیلین، کلیندامایسین (در صورت حساسیت به پنیسیلین) اشاره کرد و این داروها معمولا برای مدت ۵ تا ۷ روز تجویز میشوند.
مسکنها
برای کنترل درد و ناراحتی پس از جراحی تجویز شده که عبارتند از:
- استامینوفن داروی بیخطر با عوارض گوارشی کم
- ایبوپروفن یا ژلوفن، ضد التهاب و مسکن (گاهی منع مصرف دارد، چون ممکن است خونریزی را افزایش دهد)
- داروهای قویتر مثل ترامادول در صورت درد شدید و با تجویز پزشک
کورتون یا داروهای ضد التهاب
برای کاهش تورم، التهاب و کبودی صورت استفاده میشوند که از جمله این دارو می توان به پردنیزولون اشاره کرد که در چند روز اول بعد از جراحی تجویز خواهد شد.
اسپری و قطرههای بینی
برای پاکسازی مخاط، مرطوب نگه داشتن بینی و کمک به تنفس استفاده میشوند، که بدین منظور میتوانی از سرم شستوشو (نرمال سالین یا کلرور سدیم)، آبنمک یا اسپری بینی ایزوتونیک استفاده کنید و از قطره بینی فنیل افرین یا نفازولین میز در چند روز اول با تجویز پزشک استفاده شود.
پمادهای موضعی
برای استفاده روی بخیهها یا داخل بینی جهت پیشگیری از عفونت یا بهبود زخم توصیه میشود که شامل پماد جنتامایسین، پماد تتراسایکلین و پماد ویتامین A+D برای مرطوب نگه داشتن پوست خشکشده اطراف بینی است.
قرص آناهیل
قرص آناهیل حاوی آنزیم بروملین (استخراجشده از آناناس) است که به کاهش ورم، کبودی و التهاب پس از جراحیهایی مثل عمل بینی کمک میکند، این قرص به بهبود سریعتر زخم و کاهش درد نیز کمک کرده و معمولا از روز بعد از عمل، ۳ بار در روز قبل از غذا مصرف میشود و مصرف آن با نظر پزشک توصیه میشود و نباید با داروهای رقیقکننده خون همزمان استفاده شود.
قرص سرماخوردگی
مصرف قرص سرماخوردگی بلافاصله بعد از عمل بینی مگر با تجویز پزشک توصیه نمیشود، برخی ترکیبات آن مانند ضد احتقانها ممکن است فشار خون را بالا برده یا خونریزی را تشدید کنند، در صورت علائم سرماخوردگی، حتما با جراح مشورت شود.
چه داروهایی را نباید بعد از عمل بینی مصرف کرد؟
بعد از جراحی بینی، مصرف برخی داروها ممنوع است، زیرا ممکن است باعث خونریزی، اختلال در روند بهبود یا افزایش عوارض شوند، مهمترین داروهای ممنوعه عبارتند از:
- داروهای رقیقکننده خون از جمله آسپرین، وارفارین، کلوپیدوگرل و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (مثل ایبوپروفن و ژلوفن) است، چرا که خطر خونریزی بعد از جراحی را افزایش میدهند.
- داروهای ضد حساسیت قوی و خوابآور مانند برخی آنتیهیستامینها و دیفن هیدرامین که باعث خوابآلودگی شدید یا اختلال در تنفس میشوند.
- مصرف داروهای گیاهی و مکملها مانند سیر، زنجبیل، جینکو و جینسینگ ممنوع است، چرا که خاصیت رقیقکننده خون دارند و ممکن است در روند ترمیم اختلال ایجاد کنند.
بیشتر بخوانید: روزه گرفتن بعد از جراحی بینی
نکات مهم در خصوص مصرف داروهای بعد از جراحی بینی
- مصرف خودسرانه دارو اکیدا ممنوع است.
- داروها باید طبق دستور جراح مصرف شوند.
- در صورت مشاهده علائم حساسیت یا عوارض جانبی، سریعا به پزشک اطلاع دهید.
- مصرف برخی داروها مانند آسپرین یا ایبوپروفن باعث افزایش ریسک خونریزی شده و فقط در صورت تأیید پزشک قابل استفادهاند.
- مصرف آنتی بیوتیکها را حتی اگر علائم بهبود یافت، تا پایان دوره ادامه دهید تا از بروز عفونت جلوگیری شود.
- بعضی داروها مانند آناهیل باید با معده خالی، و برخی دیگر همراه غذا مصرف شوند.
- در صورت مصرف داروی خاص مانند داروهای قلب، دیابت و ضدافسردگی قبل از جراحی، پزشک را در جریان بگذارید.
- از تداخل دارویی بپرهیزید و در صورت نیاز با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
سوالات متداول
به محض یادآوری، دارو را مصرف کنید، مگر اینکه زمان نوبت بعدی نزدیک باشد، در این صورت از دو برابر کردن دوز خودداری کنید و ادامه درمان را طبق برنامه ادامه دهید.
مصرف دارو را متوقف نکنید و با پزشک تماس بگیرید تا داروی جایگزین یا روش مصرف مناسبتری پیشنهاد دهد.
بستگی به نوع دارو دارد، مثلا آناهیل با معده خالی و آنتیبیوتیکها با غذا مصرف میشوند و همیشه طبق دستور پزشک عمل کنید.
در نهایت…
مصرف صحیح داروها بعد از جراحی بینی نقش کلیدی در کاهش ورم، پیشگیری از عفونت و تسریع روند بهبودی دارد و پایبندی به دستورات پزشک، پرهیز از مصرف خودسرانه یا داروهای ممنوعه، و توجه به تداخل دارویی اهمیت زیادی دارد، رعایت این موارد، نتیجه بهتر و ایمنتری از جراحی به همراه خواهد داشت.