بعد از عمل بینی، بسیاری از بیماران با نگرانی هایی مثل سرفه یا عطسه مواجه میشوند و این واکنش های طبیعی بدن در واقع بیضرر به نظر میرسند، اما آیا به نتیجه جراحی آسیب میزنند؟ عطسه با فشار زیادی همراه است و اگر به درستی کنترل نشود، بخیه ها یا ساختار تازه شکل گرفته بینی را تحت تأثیر قرار میدهد، سرفه چطور؟ آن هم خطر دارد؟ در این مطلب به طور کامل بررسی میکنیم که سرفه و عطسه بعد از عمل بینی چه پیامدهایی دارند و چطور باید با آنها برخورد کرد.
عطسه و سرفه بعد از عمل بینی بلامانع است؟
عطسه و سرفه بعد از عمل بینی در بسیاری از موارد طبیعی است و به دلیل حساسیت مخاط بینی، تورم پس از جراحی یا تحریک راههای تنفسی ایجاد میشود، این واکنشها به تنهایی به نتیجه جراحی آسیب نمیزنند، اما نحوه انجام آنها اهمیت زیادی دارد و توصیه میشود هنگام عطسه، دهان را باز نگه دارید تا فشار کمتری به بینی وارد شود و از مهار کردن عطسه یا سرفه خودداری کنید؛ زیرا این کار فشار داخل بینی را افزایش میدهد، در صورت سرفه یا عطسه شدید، مکرر یا همراه با خونریزی و درد غیرطبیعی، باید با جراح خود مشورت کنید.
برای دریافت نوبت مشاوره از دکتر مطیعی با شماره ۰۲۱۲۲۰۹۵۸۶۴ تماس بگیرید.
خطرات عطسه و سرفه بعد از عمل بینی
پس از عمل بینی، بینی در وضعیت بسیار حساس و آسیب پذیری قرار دارد و غضروفها، استخوانها، پوست و مخاط داخلی بینی همگی تحت عمل جراحی قرار گرفتهاند و زمان میبرند تا بهطور کامل ترمیم شوند، در این دوره، هرگونه فشار ناگهانی یا شدید موجب اختلال در روند بهبودی یا حتی آسیب دائمی به نتیجه جراحی میشود.
افزایش فشار داخلی در بینی
عطسه و سرفه شدید، به ویژه زمانی که با دهان بسته انجام شوند، باعث بالا رفتن ناگهانی فشار در حفره های بینی و سینوسها میشوند و این افزایش فشار باعث جابجایی غضروف های تازه شکل گرفته میشود؛ به ویژه در جراحیهای اصلاحی که غضروف با دقت در جای خاصی قرار داده شده است.
باز شدن بخیهها
یکی از نگرانی های رایج بیماران، باز شدن بخیهها در اثر عطسه یا سرفه است، در واقع، اگر عطسه یا سرفه به صورت معمولی اتفاق بیفتد، باعث باز شدن بخیه های بینی نمیشود؛ زیرا بخیهها برای تحمل فشارهای طبیعی بدن طراحی شدهاند، با این حال، عطسه های بسیار شدید، نگه داشتن عطسه یا وارد شدن هم زمان ضربه به بینی در روزهای ابتدایی پس از جراحی، فشار بیشتری به محل بخیهها وارد میکند.
افزایش خطر خونریزی
خونریزی خفیف یا مشاهده چند قطره خون پس از عطسه یا سرفه، به ویژه در روزهای ابتدایی بعد از عمل، طبیعی است و جای نگرانی ندارد، با این حال، اگر خونریزی شدید، مداوم یا همراه با خروج لخته های بزرگ باشد، نشانه آسیب به عروق یا اختلال در روند ترمیم است و نیاز به بررسی فوری توسط پزشک دارد و برای کاهش احتمال خونریزی، از فین کردن، فشار دادن بینی و نگه داشتن عطسه خودداری کنید.
ورم و التهاب بیشتر
تورم بعد از عمل بینی یکی از عوارض طبیعی است و با عطسه یا سرفه شدید به طور موقت افزایش پیدا میکند و علت این موضوع، افزایش فشار و جریان خون در ناحیه صورت و بینی است، این افزایش ورم گذرا بوده و با استراحت، بالا نگه داشتن سر هنگام خواب و رعایت توصیه های پزشک بهبود مییابد، اگر ورم بهطور ناگهانی بسیار شدید شود یا با درد غیرطبیعی همراه باشد، لازم است توسط جراح بررسی شود.
ایجاد عفونت
عطسه و سرفه به خودی خود باعث ایجاد عفونت در بینی نمیشوند، اما اگر فرد به عفونت های ویروسی یا باکتریایی مانند سرماخوردگی مبتلا باشد، روند بهبودی کندتر میشود و همچنین دست زدن مکرر به بینی پس از عطسه، استفاده از دستمال آلوده یا رعایت نکردن بهداشت احتمال ورود میکروبها به محل جراحی را افزایش میدهد و در صورت مشاهده علائمی مانند ترشحات بدبو، تب، درد شدید یا قرمزی غیرطبیعی، باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه شود.
چگونه باید هنگام عطسه از آسیب به بینی جلوگیری کرد؟
عطسه واکنشی غیرارادی و ناگهانی است که حتی پس از عمل بینی نیز رخ میدهد، از آنجا که عطسه فشار زیادی به بینی وارد میکند، به ویژه در دوران نقاهت پس از جراحی، رعایت نکات زیر برای جلوگیری از آسیب به ساختار بینی بسیار ضروری است:
عطسه با دهان باز
مهمترین و مؤثرترین راه برای کاهش فشار ناشی از عطسه، باز نگه داشتن دهان در هنگام عطسه است، این کار باعث میشود فشار از دهان خارج شود و به مجاری بینی وارد نشود، در نتیجه از آسیب به بخیهها، غضروفها و بافت های ترمیم شونده جلوگیری میشود.
اجتناب از نگه داشتن عطسه
بسیاری از افراد تصور میکنند نگه داشتن عطسه از بینی محافظت میکند، در حالی که این کار نتیجه عکس دارد، مهار کردن عطسه باعث افزایش ناگهانی فشار داخل بینی و سینوسها میشود و به بافت های تازه جراحی شده فشار وارد میکند، بنابراین اگر احساس عطسه دارید، اجازه دهید عطسه به طور طبیعی انجام شود و فقط دهان خود را باز نگه دارید تا فشار به حداقل برسد.
پرهیز از عوامل تحریک کننده
گردوغبار، دود سیگار، عطرهای تند، مواد شیمیایی و گرده گیاهان میتوانند مخاط بینی را تحریک کرده و باعث عطسه های مکرر شوند و در هفته های اول پس از عمل بهتر است از حضور در محیط های آلوده یا پر از مواد حساسیت زا خودداری کنید و همچنین حفظ رطوبت هوای محیط از خشک شدن مخاط بینی و کاهش دفعات عطسه کمک میکند.
استفاده از داروهای ضدحساسیت با تجویز پزشک
اگر پزشک برای کنترل آلرژی، التهاب یا احتقان بینی دارو تجویز کرده است، مصرف منظم آنها از عطسه های مکرر جلوگیری میکند، از مصرف خودسرانه اسپری های بینی یا داروهای ضدحساسیت نیز پرهیز کنید، زیرا برخی از این داروها روند بهبودی را تحت تأثیر قرار میدهند یا با داروهای تجویزشده تداخل دارند.
نگه داشتن سر رو به جلو
اگر احساس میکنید عطسه در راه است، بهتر است سر خود را کمی به سمت جلو متمایل کنید، این وضعیت باعث میشود فشار به صورت طبیعی تخلیه شود و در صورت خروج ترشحات یا خونابه، از تجمع آن در بینی جلوگیری گردد، خم شدن بیش از حد یا پایین آوردن ناگهانی سر توصیه نمیشود؛ فقط یک زاویه ملایم رو به جلو کافی است.
بیشتر بخوانید: بهترین جراح بینی در تهران چه کسی است؟
چه زمانی سرفه یا عطسه خطرناک است و باید به پزشک مراجعه کرد؟
در دوران نقاهت پس از جراحی بینی، سرفه یا عطسه های خفیف و گهگاه معمولا مشکلی ایجاد نمیکنند، اما در برخی شرایط خاص، این واکنش های طبیعی نشانهای از اختلال یا آسیب هستند و نیاز به ارزیابی فوری توسط پزشک دارند.
در ادامه، مهمترین مواردی که نیاز به مراجعه به پزشک دارند را بررسی میکنیم:
- اگر پس از یک عطسه یا سرفه، خون روشن یا تیره از بینی خارج شود، احتمال دارد به بافت های داخلی یا بخیهها آسیب وارد شده باشد که در این حالت، مراجعه سریع به پزشک ضروری است.
- در صورتی که بعد از عطسه یا سرفه، درد تیز، ضرباندار یا غیرعادی در ناحیه بینی یا اطراف آن ایجاد شود، نشانهای از آسیب به غضروف، استخوان یا اعصاب ناحیه است.
- اگر بلافاصله پس از عطسه یا سرفه، تورم بینی یا نواحی اطراف افزایش یابد یا به صورت نامتقارن ظاهر شود، احتمال آسیب دیدگی یا خونریزی داخلی وجود دارد.
- اگر پس از عطسه یا سرفه، ترشحات زرد، سبز، یا با بوی نامطبوع از بینی خارج شود نشانهای از عفونت بوده و نیاز به درمان فوری دارد.
- اگر سرفه یا عطسه همراه با تب، بیحالی، سردرد یا بدن درد باشد، عفونت سینوسی یا سیستمیک ایجاد شده که نیاز به بررسی و درمان پزشکی دارد.
برای دریافت نوبت مشاوره از دکتر مازیار مطیعی با شماره های ۰۲۱۲۲۰۹۵۸۶۴ یا ۰۹۰۵۹۴۱۶۶۲۶ تماس بگیرید.
سوالات متداول
بله، در صورت نیاز و با تجویز پزشک میتوان از داروهای ضدسرفه استفاده کرد، مصرف خودسرانه این داروها به ویژه در روزهای ابتدایی پس از عمل بینی توصیه نمیشود، چون برخی ترکیبات با داروهای جراحی تداخل داشته یا عوارض ایجاد میکنند.
بین ۴ تا ۶ هفته اول پس از جراحی حساس ترین دوره است و در این مدت باید با دقت بیشتری از بینی محافظت کنید.
در نهایت…
عطسه و سرفه پس از عمل بینی امری طبیعی است، اما اگر به درستی کنترل نشود، به ساختارهای حساس بینی آسیب زده و برای جلوگیری از فشار به بینی، عطسه را با دهان باز انجام دهید و از عوامل تحریک کننده مانند گرد و غبار یا آلرژنها دوری کنید، در صورت درد، خونریزی یا تغییر در فرم بینی، حتما به پزشک مراجعه کنید.
